Het coronavirus zorgt voor strengere straffen

Door: mr. G.W. (Guido) Roest, Corona desk, Strafrecht Datum: 14 april 2020

Strafrecht

Heel Nederland heeft te maken met de gevolgen die het coronavirus met zich meebrengt. Ook ons strafrechtsysteem heeft op meerdere gebieden te maken gekregen met de invloed van het coranavirus.

Samenscholingsverbod

Sinds het uitbreken van de coronacrisis heeft het kabinet meerdere maatregelen genomen om te zorgen dat de voorschriften van het RIVM nageleefd zullen worden. Te denken valt aan het samenscholingsverbod, het sluiten van de horeca en het verbieden van evenementen. Het kabinet heeft ervoor gezorgd dat meerdere partijen deze verboden af kunnen dwingen. Naast de burgemeester en de voorzitter van de veiligheidsregio is het natuurlijk de politie die controleert of iedereen in Nederland zich aan de afspraken houdt.

Inmiddels zijn er al vele boetes uitgedeeld vanwege overtreding van de voorschriften.  Bij overtreding van het samenscholingsverbod wordt in de regel een boete opgelegd tot € 400,-. Voorbeelden zijn er genoeg te vinden, zoals hier of hier. Recentelijk is bij ons in Arnhem een hele kade afgesloten vanwege een samenscholing en alle aanwezigen hebben een boete gekregen. Duidelijk is dat deze boetewetgeving prioriteit heeft gekregen in de huidige periode.

Strafverhoging

Daarnaast heeft het Coronavirus invloed op de opgelegde straffen. Als bijvoorbeeld gedreigd wordt met besmetting met het virus (zoals bij het dreigen met hoesten op iemand), dan wordt dat gezien als een strafverzwarende omstandigheid.

Het Openbaar Ministerie heeft aangegeven dat extra hoge strafeisen worden gevraagd tegen mensen die misbruik maken van het coronavirus. Ook rechters blijken van oordeel te zijn dat in de huidige periode extra streng opgetreden moet worden tegen dit soort strafbare feiten. Er zijn genoeg voorbeelden te vinden waar bij het dreigen met besmetting gevangenisstraffen worden opgelegd, zoals hier of hier. Duidelijk is dat er forse straffen worden opgelegd in de zogenaamde ‘Corona-zaken’. 

Zittingen

Vanwege de Coronacrisis had de Rechtspraak besloten om de rechtbanken vanaf 17 maart 2020 volledig te sluiten. Wel zouden enkele urgente zaken door kunnen gaan, bijvoorbeeld via videoverbinding. Alle andere zaken werden opgeschoven naar een latere datum.

Sindsdien begint de strafrechtketen in Nederland langzaam weer op te starten. Er worden meer soorten zaken alsnog ingepland en de mogelijkheden worden uitgebreid om telefonisch of per video zittingen te doen. Bij het schrijven van dit artikel, 10 april 2020, is duidelijk dat de niet-spoedeisende zaken vertraging zullen oplopen maar het is niet duidelijk hoeveel die vertraging zal zijn. Ook is nog niet duidelijk op welke termijn de hele strafrechtketen weer volledig werkzaam zal zijn. De eerste stappen zijn in ieder geval gezet.

Tot slot

Heeft u vragen over de invloed van de Coronacrisis op uw strafzaak? Neem contact op met onze strafrechtadvocaten.

Klik hier voor meer artikelen die zijn geschreven over (de gevolgen van) het coronavirus.