Inhoudsopgave

Illegaal vuurwerk bestraffen via bestuursrecht óf strafrecht

Omdat hij illegaal vuurwerk in zijn kelderbox had opgeslagen, krijgt een man twee boetes: één van het college van B&W en één van de officier van justitie. Dat vindt hij te veel en legt de zaak voor aan de rechtbank Den Haag.

Op een dag treft de politie 90 kilogram illegaal vuurwerk aan in de kelderbox van een woning. Het college van B&W legt de woningeigenaar een bestuurlijke boete op van € 8.000. Enkele maanden later komt daar een strafbeschikking van de officier van justitie bovenop: een geldboete van € 480 voor het voorhanden hebben van professioneel vuurwerk bestemd voor particulier gebruik.

Strijdig

Tegen het besluit van de gemeente gaat de man in beroep bij de rechtbank Den Haag. Dit besluit had de gemeente niet mogen nemen omdat dit strijdig zou zijn met het zogenoemde una via-beginsel, stelt hij. Nu de man een strafbeschikking heeft gekregen, had het college geen bestuurlijke boete mogen opleggen.

Una via

In de Algemene wet bestuursrecht staat dat een overtreder niet tweemaal mag worden bestraft voor dezelfde overtreding. Een bestuursorgaan kan geen bestuurlijke boete opleggen als tegen de overtreder wegens dezelfde gedraging strafvervolging is ingesteld of een strafbeschikking is uitgevaardigd. Dit wordt het una via-beginsel genoemd: er moet één weg worden gekozen om een overtreder te bestraffen, via het bestuursrecht óf het strafrecht.

Dezelfde gedraging

Duidelijk is dat de bestuurlijke boete en de strafbeschikking betrekking hebben op dezelfde feitelijke gedraging. Maar is ook in juridische zin sprake van dezelfde gedraging? Daarvoor moeten de overtreden wettelijke voorschriften dezelfde rechtsgoederen beschermen of dezelfde strafmaxima hebben.

Zorgplicht

De bestuurlijke boete heeft betrekking op een overtreding van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit besluit bevat een specifieke zorgplicht voor het brandveilig gebruik van bouwwerken, en beschermt daarmee de gezondheid en veiligheid van personen en de omgeving. De strafbeschikking gaat over een overtreding van het Vuurwerkbesluit. Dit besluit heeft tot doel om mens en milieu te beschermen tegen de mogelijke effecten van het opslaan, bewerken en afsteken van vuurwerk. Beide regelingen beschermen dus de gezondheid en veiligheid van personen en de omgeving tegen brandgevaar. Ook zijn de wettelijke maxima voor de op te leggen geldboetes gelijk.

Vernietiging

In deze zaak is eerst de bestuurlijke boete opgelegd en pas daarna de strafbeschikking. Echter, het opslaan van illegaal vuurwerk is ook een strafbaar feit. Dat betekent dat het college deze gedraging aan de officier van justitie had moeten voorleggen. Het college kan alleen een bestuurlijke boete opleggen als de officier van justitie geen strafvervolging zou instellen. In deze zaak had het college de gedraging niet voorgelegd aan de officier van justitie, en die zag niet af van strafvervolging. Het college was dus niet bevoegd om een bestuurlijke boete op te leggen. De rechtbank vernietigt het besluit van het college: de man hoeft de bestuurlijke boete niet te betalen.

ECLI:NL:RBDHA:2026:29425

Bron:Rechtbank Den Haag | jurisprudentie | ECLI:NL:RBDHA:2026:29425 | 24-08-2026
Facebook
LinkedIn
Print
X

Meer weten?

Neem contact met ons op!

Mail