Een stichting die zich bezighoudt met zorg- en welzijnswerk, wil worden omgezet in een BV. Daartoe dient zij een verzoek in bij de rechtbank Midden-Nederland.
Volgens de stichting is zij, bij de oprichting, niet goed geadviseerd over de passende rechtsvorm. De stichting oefent nu activiteiten uit waarvoor een stichting als rechtsvorm helemaal niet verplicht of aangewezen was. Achteraf was er bij de oprichting geen (goede) reden om te kiezen voor een stichting als rechtsvorm. Een BV had meer voor de hand gelegen, omdat stichtingen geen winst mogen uitkeren.
Ontklemming
Het stichtingsbestuur wil verder aan haar toekomstige aandeelhouders dividend uitkeren. Ook zou het bestuur het bestaande en toekomstige vermogen (gedeeltelijk) anders willen besteden. Daarom verzoekt het bestuur ook om ‘ontklemming’ van het vermogen. Wel zal de doelstelling nagenoeg hetzelfde blijven en worden de activiteiten van de stichting onverminderd voortgezet. Naast het bestuur heeft ook de Raad van Toezicht ingestemd met de omzetting van de rechtspersoon, de wijziging van de statuten en de ontklemming van het vermogen.
Omzetting
De rechtbank constateert dat het verzoek tot omzetting van de stichting in een BV op de wet is gegrond en dat is voldaan aan de wettelijke eisen. De rechtbank wijst het verzoek toe. Maar de ontklemming is iets complexer.
Belangen
De wet, de parlementaire geschiedenis en de rechtspraak noemen geen bijzondere beperkingen of voorwaarden die in acht moeten worden genomen bij een ontklemming. Wel moet de rechter de belangen van alle betrokkenen in acht nemen, en dus nagaan of derden, in strijd met de redelijkheid en billijkheid, worden benadeeld, en of sprake is van strijd met de openbare orde.
Iedereen ingestemd
In deze zaak hebben alle betrokkenen (bestuur, Raad van Toezicht) ingestemd met de statutenwijziging en de ontklemming van het vermogen. Duidelijk is ook dat de betrokkenen voldoende aannemelijk hebben gemaakt dat sinds de oprichting uitsluitend sprake is geweest van dezelfde activiteiten. Nu ook iedereen heeft ingestemd met de ontklemming, blijkt dat ook derden door de omzetting met gelijktijdige ontklemming van het vermogen geen enkel nadeel zullen ondervinden.
Machtiging en toestemming
De rechtbank verleent het bestuur machtiging om de stichting om te zetten in een BV, en verleent toestemming om het stichtingsvermogen op een andere wijze te mogen besteden dan voor de omzetting was voorgeschreven. In de statuten kan worden opgenomen dat het beklemd vermogen vanaf de omzetting ‘ontklemd’ is.