Wie financiële problemen heeft, kan in de verleiding komen om waardevolle bezittingen alvast aan hun kinderen over te dragen. Maar wat als kort daarna een faillissement volgt? Mag de curator zo'n schenking dan terugdraaien? De rechtbank Overijssel oordeelt in deze zaak dat een man zijn aandeel in een appartementencomplex niet zomaar aan zijn vier kinderen had mogen schenken. De curator mocht de schenking vernietigen.
Een man en een vrouw zijn ieder voor de helft eigenaar van een appartementencomplex in Duitsland. Op 20 oktober 2023 schenkt de man zijn aandeel van 50% aan zijn vier minderjarige kinderen. De overdracht wordt vastgelegd bij een Duitse notaris. Nog geen jaar later, op 21 augustus 2024, wordt de man failliet verklaard.
Benadeling
De curator ontdekt de schenking en stelt dat hierdoor schuldeisers zijn benadeeld. Het aandeel in het appartementencomplex vertegenwoordigt immers een aanzienlijke waarde, terwijl de man er niets voor heeft teruggekregen. In december 2024 vernietigt de curator de schenking. De man en zijn gezin zijn het daar niet mee eens, waarna de curator naar de rechtbank stapt.
Eerder afgesproken
De man voert aan dat hij en zijn partner al in 2017 hadden afgesproken dat het appartementencomplex onder bepaalde omstandigheden aan hun kinderen zou worden overgedragen. Dat staat in een overeenkomst: overdracht moet plaatsvinden bij onder meer overlijden, ziekte of andere onvoorziene omstandigheden. Volgens de man was hij in 2023 ziek en was hij daarom verplicht zijn aandeel over te dragen.
Voor niets
De rechtbank volgt dit verweer niet. In de overeenkomst uit 2017 wordt gesproken over overdracht, maar nergens staat dat het pand voor niets aan de kinderen moest worden geschonken. Bovendien gaat de overeenkomst over het hele pand, terwijl de man slechts zijn eigen helft heeft overgedragen. Ook is onvoldoende duidelijk gemaakt waarom juist in oktober 2023 aan de voorwaarde van ziekte zou zijn voldaan. De rechtbank concludeert daarom dat de man niet verplicht was zijn aandeel aan de kinderen te schenken.
Vernietiging
Volgens artikel 42 van de Faillissementswet kan een curator een rechtshandeling vernietigen als deze onverplicht is verricht en de schuldenaar wist of had moeten weten dat schuldeisers daardoor zouden worden benadeeld. Bij schenkingen binnen één jaar vóór het faillissement geldt bovendien een wettelijk vermoeden dat de schuldenaar van die benadeling wist of had moeten weten. De schenking vond minder dan een jaar vóór het faillissement plaats. Daarnaast had de man volgens de rechtbank moeten begrijpen dat hij zijn schuldeisers benadeelde door een waardevol bezit weg te schenken zonder daarvoor iets terug te krijgen. De curator heeft de schenking daarom terecht vernietigd.
Faillissementsboedel
De rechtbank oordeelt dat de vernietiging naar Nederlands recht terugwerkende kracht heeft. Daardoor wordt de man juridisch geacht altijd eigenaar van zijn aandeel te zijn gebleven en valt dat aandeel in de faillissementsboedel. Een nieuwe eigendomsoverdracht is volgens de rechtbank naar Nederlands recht niet nodig. Wel moeten de betrokkenen binnen 28 dagen zorgen dat de openbare registers worden aangepast. Doen zij dat niet, dan geldt een dwangsom van € 2.500 per dag, tot maximaal € 50.000.