Een gemeente mag een vergunning voor het aanpassen van een grafmonument niet weigeren zonder duidelijke motivering. Dat oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in een zaak over een graf op een monumentale begraafplaats. Eerder kwam de rechtbank Midden-Nederland tot dezelfde conclusie.
Een inwoner vraagt een vergunning aan om een gemetselde bakstenen rand rond een familiegraf te vervangen door natuurstenen banden van dezelfde maat. De gemeente weigert die vergunning. Volgens de gemeente past de wijziging niet binnen de monumentale status van de begraafplaats en doet de nieuwe rand afbreuk aan het aanzien van de begraafplaats.
Monumentale waarde
De rechtbank oordeelde eerst al dat de gemeente haar weigering onvoldoende heeft onderbouwd. De begraafplaats is weliswaar aangewezen als rijksmonument, maar uit het aanwijzingsbesluit blijkt volgens de rechtbank niet dat ook ieder afzonderlijk graf monumentale waarde heeft. Daarom moet de gemeente beter uitleggen waarom juist deze grafbedekking beschermd zou zijn. De Afdeling sluit zich bij die uitspraak aan. In het aanwijzingsbesluit wordt vooral gesproken over de aanleg, de indeling en de historische uitstraling van de begraafplaats als geheel. Over het uiterlijk van afzonderlijke grafbedekkingen staat vrijwel niets vermeld.
Aparte monumenten
Daar komt volgens de Afdeling bij dat sommige graven op de begraafplaats wél apart als monument zijn aangewezen, terwijl dat voor dit familiegraf niet geldt. De gemeente kan daarom niet zomaar aannemen dat juist deze grafbedekking onderdeel uitmaakt van de beschermde monumentale waarde.
Motivering
De gemeente verwijst ook naar een beheerplan waarin staat dat behoud van bestaande materialen belangrijk is en dat vervanging zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Maar volgens de Afdeling is dat onvoldoende. Een beheerplan kan namelijk niet verder gaan dan het officiële aanwijzingsbesluit van het monument. Daarnaast legt de gemeente onvoldoende uit waarom de gewenste natuurstenen rand afbreuk zou doen aan het aanzien van de begraafplaats. Dat geldt extra omdat in de eigen regels van de gemeente staat dat hardsteen juist een passend materiaal kan zijn voor grafbedekkingen op deze begraafplaats.
Nieuw besluit nodig
De Afdeling bevestigt daarom het eerdere oordeel van de rechtbank: de weigering van de vergunning is onvoldoende gemotiveerd. Ook een later nieuw besluit van de gemeente houdt geen stand. De gemeente moet opnieuw naar de aanvraag kijken en een nieuw besluit nemen.