Een BV dient bij de griffie van de rechtbank Noord-Nederland een verklaring in waarin staat dat de vennootschap in de toestand verkeert dat rekeningen niet meer worden betaald. Daarom verzoekt de BV de rechtbank zichzelf failliet te verklaren. Die wijst dat af.
De faillissementstoestand – als een natuurlijke of rechtspersoon is opgehouden met het betalen van de rekeningen – is een van de wettelijke criteria voor een faillissement. Een faillissement heeft een belangrijke functie: de curator kan dan, ten behoeve van de schuldeisers, onderzoeken of en, zo ja, in hoeverre de schuldenaar verhaal biedt.
Lege boedel
Indien de boedel leeg blijkt, kan het faillissement worden opgeheven bij gebrek aan baten. Puur het feit dat een boedel leeg is of leeg lijkt te zijn, is op zichzelf nog geen reden om een faillissementsverzoek af te wijzen, erkent de rechtbank. Dat kan weer wel als de faillissementsaanvraag is aan te merken als misbruik van bevoegdheid, zo oordeelde de Hoge Raad eerder al.
Misbruik van bevoegdheid
Wanneer is sprake van misbruik van bevoegdheid? Als degene die het faillissement aanvraagt, op het moment van de aanvraag weet dat de boedel leeg is en geen voldoende belang bij de faillissementsaanvraag heeft. Van belang is daarbij of de aanvrager ook over alternatieven beschikte.
Turboliquidatie
Deze BV had een boedel die (nagenoeg) geen activa omvat. De bestuurders verwachtten niet dat in het faillissement, bijvoorbeeld met toepassing van de actio pauliana of bestuurdersaansprakelijkheid – waardoor weer geld in kas zou vloeien – activa zullen kunnen worden gegenereerd. Dan kan het doel van een faillissement (verdeling door de curator van het vermogen van de schuldenaar onder diens gezamenlijke schuldeisers) niet worden bereikt. Dan heeft de BV ook geen belang bij de aanvraag van het eigen faillissement. Dat geldt temeer, zo redeneert de rechtbank, nu de bestuurders van de BV hadden kunnen kiezen voor een turboliquidatie. Dit is een snelle, informele manier om een rechtspersoon te ontbinden zonder vereffening. Dit is mogelijk als er op het moment van ontbinding geen baten (bezittingen) meer aanwezig zijn.
Misbruik van bevoegdheid
Nu deze bestuurders kozen voor een faillissement, misbruikten zij die bevoegdheid. Daarmee zadelden zij een curator op met werkzaamheden waarvoor hij niet zou worden betaald. De rechtbank wijst de eigen aangifte tot faillietverklaring daarom af.