Echtscheiding (directeur groot) aandeelhouder: wat zijn de gevolgen?

Door: mr. M.D. (Marina) Farkas-Tromp, Familierecht, Ondernemingsrecht Datum: 19 augustus 2020

Overweegt u een scheiding en bent u ondernemer met aandelen in een BV of bent u groot aandeelhouder (DGA)? Laat u dan goed voorlichten over de gevolgen van uw scheiding. Een scheiding heeft immers grote impact, ongeacht of u in gemeenschap van goederen bent gehuwd of met huwelijkse voorwaarden. Hieronder vindt u tips en aandachtspunten.

Bij de ondernemer in scheiding gaat de discussie meestal niet over wie de onderneming voortzet, maar tegen welke prijs. Voor de beantwoording van die vraag is van belang of bij het aangaan van het huwelijk wel of geen huwelijkse voorwaarden zijn opgemaakt.

Gehuwd in gemeenschap van goederen?

Wanneer geen huwelijkse voorwaarden zijn opgemaakt, Is er sprake van een huwelijksgemeenschap.

In dit geval komt de helft van de aandelen bij echtscheiding in principe toe aan de andere echtgenoot. Veelal zal de DGA echter de onderneming voortzetten en deze aandelen derhalve toegedeeld wensen/dienen te krijgen. Dit kan uiteraard zo afgesproken worden. Het is altijd raadzaam afspraken rondom de echtscheiding vast te leggen in een overeenkomst (convenant).

Belangrijk bij deze afspraak is om de aandelen op juiste wijze te waarderen.
De waardering van aandelen leidt regelmatig tot conflicten. Dit begint vaak al bij de wijze waarop de aandelen moeten worden gewaardeerd. Hiervoor zijn immers verschillende methodes. Het is raadzaam deskundig advies in te winnen over wat raadzaam is. Wij zijn u hierbij graag van dienst.

Bent u het op enig moment over de toedeling en waardering met elkaar eens dan kunnen de afspr aken worden vastgelegd in het convenant. De juridische overdracht van de aandelen moet bij notariële akte plaatsvinden.

Gehuwd onder huwelijkse voorwaarden?

Wanneer wel huwelijkse voorwaarden zijn opgemaakt, bepaalt de inhoud van die voorwaarden in principe op welke wijze met de aandelen moet worden omgegaan bij scheiding. Huwelijkse voorwaarden betekenen echter niet dat er niets hoeft te worden afgerekend, zelfs niet bij koude uitsluiting (een begrip dat veelvuldig voorkomt in huwelijkse voorwaarden. Zo kan als gevolg van een (veel voorkomend) zogenaamd verrekenbeding in de huwelijkse voorwaarden de waarde van de aandelen/onderneming alsnog voor een deel (vaak de helft) aan de andere echtgenoot moeten worden uitgekeerd. Ook kan niet uitgekeerde (ofwel opgepotte winst) als gevolg van dit (veelal niet uitgevoerde) verrekenbeding alsnog moeten worden uitgekeerd en verrekend.

Tips

Problemen en discussie over de verdeling van aandelen/de onderneming kunnen (geheel of gedeeltelijk) voorkomen worden door bij het aangaan van het huwelijk of (soms nog)  tijdens het huwelijk de volgende zaken in acht te nemen:

  • trouw op huwelijkse voorwaarden met uitsluiting van iedere gemeenschap zonder een verrekenbeding;
  • mocht toch een verrekenbeding wenselijk zijn, sluit dan de winst uit onderneming uitdrukkelijk uit van dit beding, voer de in dat beding vermelde verrekening ieder jaar uit en leg de (wijze van) verrekening vast;
  • wanneer u tijdens huwelijk (de aandelen van) uw onderneming koopt, doe dat dan met ‘eigen geld’: dat is geld dat aantoonbaar van u is (en derhalve niet uit een gemeenschap komt);
  • pleeg bij aankoop van (de aandelen van) uw onderneming niet alleen overleg met een fiscalist/accountant, maar ook met een gespecialiseerd familierechtadvocaat en/of uw notaris;
  • houd privé geld, zakelijk geld en gemeenschappelijk geld goed gescheiden en doe dit ook met privé vermogen, zakelijk vermogen en gemeenschappelijk vermogen.

Fiscale gevolgen

Aan de toedeling/verdeling zijn voorts fiscale gevolgen verbonden. De toedeling/verdeling kan leiden tot een fiscale claim. Soms kan echter gebruikt gemaakt worden van fiscale faciliteiten. Het is daarom belangrijk om in deze situatie advies te vragen bij uw fiscalist/accountant. Zo nodig kunnen wij verwijzen naar de fiscalisten/accountants uit ons netwerk.

Alimentatie

Bij echtscheiding speelt de vraag of partner- en/of kinderalimentatie aan de orde is. Bij de ondernemer/DGA ligt dit meer genuanceerd dan bij een werknemer in loondienst. De vraag is o.a. op welke wijze het inkomen van de ondernemer moet worden berekend. Hoeveel winst wordt meegenomen en moet er rekening worden gehouden met de dividend of stille reserves? Zo ja, hoe?

Pensioen

Resteert, last but not least, het pensioen van de DGA. Ook hierover moeten goede afspraken worden gemaakt. Er zijn verschillende mogelijkheden, die wij graag, al dan niet samen met onze pensioendeskundigen met u bespreken.

Conclusie

De scheidende ondernemer heeft veel te regelen. Vakkundig advies is hierbij van essentieel belang. Neem gerust contact op met een van onze familierechtadvocaten. Bel 026 – 35 22 825 of mail naar familierecht@dekempenaer.nl