Architect niet altijd aansprakelijk voor ontwerpfout

Door: mr. drs. M.P. (Mitzi) Litjens, Bouwrecht Datum: 23 januari 2017

Een architect is toch altijd aansprakelijk voor fouten in het ontwerp? Nee, niet altijd. Het klopt dat in het algemeen de architect of opdrachtgever de zorg draagt voor het ontwerp van een project. De aannemer draagt vervolgens zorg voor de uitvoering ervan. Voor schade die is ontstaan als gevolg van ontwerpfouten (bijvoorbeeld een meetfout) is de architect in beginsel dan ook aansprakelijk. Maar in sommige gevallen kan het net even anders zijn.

Nieuw ontwerp, bouw geschorst

In dit voorbeeld geeft bedrijf B aan projectontwikkelaar S de opdracht voor het bouwen van twaalf woningen. Aannemer K levert slechts tien van de twaalf woningen op. De laatst geplande twee-onder-een-kapwoning past volgens B niet meer op het perceel. B maakt daarom een nieuw ontwerp. Achteraf blijkt echter dat B een fout heeft gemaakt bij het inmeten. De in eerste instantie te bouwen twee-onder-een-kapwoning past bij nader inzien toch wél op het perceel. In de tussenliggende periode was niet duidelijk welk ontwerp precies gebruikt zou gaan worden. Vandaar dat het werk een flinke tijd heeft stilgelegen. Aannemer K beëindigt daarom het werk in onvoltooide staat. De schade voor projectontwikkelaar S is enorm en zij gaat verhaal halen bij B.

Globale meting

Waar het inmeten van het perceel tot de opdracht van de architect kan behoren, is dat in dit voorbeeld niet het geval. In de opdrachtbevestiging is niets daarover terug te vinden. B heeft dus, zonder een expliciete opdracht daartoe, slechts een globale meting gedaan op het perceel. En een globale meting is niet gelijk te stellen met een professionele landmeting.

Voorbehoud

Daarnaast heeft B een voorbehoud gemaakt bij de mededeling dat de ontworpen woningen niet op het perceel zouden passen. B heeft destijds gemeten met rood-wit-geblokte palen en een lint en heeft daarbij opgemerkt dat het slechts om een globale meting ging. Het resultaat van de meting was dat er meters te kort kwamen. Op een later moment is er een controlemeting gedaan. Maar ook die zou volgens B niet het beoogde resultaat opleveren vanwege obstakels op het terrein zoals hopen zand en beplanting. Toen heeft B geadviseerd om een nieuwe meting te laten uitvoeren. Dit pleit B vrij: hij is niet aansprakelijk voor de schade die S heeft geleden.

Ontwerpfouten en uitvoeringsfouten

Ontwerpfouten moeten worden onderscheiden van uitvoeringsfouten. In principe draagt de architect en/of de opdrachtgever zorg voor het ontwerp van een project en de aannemer voor de uitvoering ervan. Voor schade als gevolg van ontwerpfouten (en dat kán zijn een meetfout) is de architect in beginsel aansprakelijk. Er moet dan wel sprake zijn van een verwijtbare fout. Dat is een fout die een goed en zorgvuldig architect wanneer hij oplettend is en zijn vak op normale wijze uitoefent, behoort te vermijden.

Waarschuwingsplicht aannemer

Als een gebrek wordt veroorzaakt door een ontwerpfout, dan is de aannemer in beginsel niet aansprakelijk. De aannemer voert immers uit wat hem wordt voorgeschreven. Hij ontvangt het bestek en de tekeningen van de opdrachtgever en mag uitgaan van de juistheid daarvan. Behalve wanneer er een ‘klaarblijkelijke’ (duidelijk kenbare) fout in het ontwerp zit. Dan heeft de aannemer een waarschuwingsplicht. Wanneer hij zeker weet of twijfelt dat een ontwerp niet orde is, moet hij de opdrachtgever waarschuwen. Doet hij dit niet terwijl dat toch had gemoeten, dan kan hij voor een deel van de schade of zelfs voor de hele schade aansprakelijk zijn.

Meten is weten

Meten is weten, met name in de bouw. Meetfouten kunnen architecten, aannemers, bouwbedrijven en projectontwikkelaars enorme vertraging opleveren en op kosten jagen. Voor advies neem contact op met onze bouwrechtadvocaten: bel 026-3522824 of mail naar bouwrecht@dekempenaer.nl.