Wel / geen testament

Erfrecht, Familierecht Datum: 18 september 2018

Testament

Als iemand is overleden, moet er veel geregeld worden. Denk bijvoorbeeld aan de uitvaart, maar natuurlijk ook het regelen van de financiële zaken zoals het opzeggen van abonnementen, huurovereenkomst, verzekeringen, et cetera. Het is dan belangrijk om te weten of er een testament is en wie de erfgenamen zijn.

Of er een testament is opgemaakt kan nagevraagd worden bij het Centraal Testamenten Register. Uit het testament blijkt wie de erfgenamen zijn. Als er geen testament is, dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn.

Over het algemeen is het duidelijk wie als erfgenaam in het testament is opgenomen en wie zijn onterfd. Hoofdregel is dat het testament taalkundig moet worden uitgelegd. Mocht het testament toch onduidelijk zijn en als het testament op verschillende manieren kan worden uitgelegd, dan kunt u natuurlijk contact met ons opnemen. In de wet is een onderscheid opgenomen tussen wettelijk erfrecht (versterferfrecht) en het testamentair erfrecht.

Wettelijke erfgenamen / versterferfrecht

De wet heeft een volgorde opgenomen van erfgenamen. Als de erflater getrouwd is, dan erven eerst zijn echtgenoot en zijn kinderen. Is er geen echtgenoot, dan erven de kinderen. Zijn er geen kinderen en geen echtgenoot, dan pas erven andere familieleden. Kort gezegd erven dan de ouders en broers/zussen en pas daarna weer verdere familieleden.

Het kan zijn dat familieleden van de erfgenaam al zijn overleden voor de erflater. In dat geval is het mogelijk dat hun kinderen in de plaats komen van de erfgenaam. Dat noemt men plaatsvervulling.

Het uitgangspunt is dat alle erfgenamen voor gelijke delen erven. Hoeveel dat is, hangt af van de omvang van de nalatenschap.

Wettelijke verdeling

Als de erflater getrouwd was (en dus niet samenwonend!), dan wordt de echtgenoot bij het versterferfrecht beschermd. Als er kinderen zijn, dan zijn de echtgenoot en de kinderen gezamenlijk erfgenaam, maar kunnen de kinderen hun erfdeel niet opeisen.

De echtgenoot erft bij een wettelijke verdeling alle bezittingen en schulden en de kinderen krijgen een (geld)vordering op de achterblijvende echtgenoot. De langstlevende ouder kan dan ook in de woning blijven wonen, de bankrekeningen gebruiken enz. De kinderen worden door de wettelijke verdeling beschermd. Als er schuldeisers zijn, dan kunnen de kinderen verwijzen naar de langstlevende ouder. Die is verantwoordelijk voor het betalen van alle schulden van de nalatenschap.

De kinderen kunnen hun erfdeel pas opeisen als deze ouder overlijdt, of als er sprake is van een faillissement of wettelijke schuldsanering (WSNP) Tot die tijd heeft de langstlevende ouder een schuld aan de kinderen.

Als in het testament een wettelijke verdeling is opgenomen, dan kan het zijn dat de vorderingen van de kinderen in bepaalde situaties wel opeisbaar is.

Aanvaarden of verwerpen

Als u erfgenaam bent, dan zult u een keuze moeten maken tussen het wel of niet aanvaarden van de nalatenschap.

U hebt drie keuzes:

  1. zuiver aanvaarden;
  2. aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving;
  3. verwerpen.

Hoe u kunt aanvaarden of verwerpen leest u hier.
Als u een keuze hebt gemaakt, kunt u niet zonder meer terugkomen op deze beslissing. Een uitzondering geldt als u de zuivere aanvaarding wilt terugdraaien omdat u bekend bent geworden met schulden die u niet kende of behoorde te kennen. 

Legaat

Het kan zijn dat in het testament is bepaald dat u een specifiek goed krijgt of een geldbedrag. In dat geval is er sprake van een legaat. Een legaat is niet een gedeelte van de nalatenschap, maar een concreet goed of een concreet geldbedrag. Degene die het geldbedrag of het goed krijgt is de legataris.

U bent als legataris niet verplicht om het legaat te accepteren. Als u als kind onterfd bent en u krijgt een legaat, dan wordt in beginsel de waarde van het legaat afgetrokken van de legitieme portie. Dat gebeurt ook als u het legaat weigert, tenzij er voorwaarden aan het legaat zijn verbonden. Laat u in dat geval adviseren.

Verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht is een officiële verklaring van de notaris met informatie over de erflater, de nalatenschap en de erfgenamen. In de verklaring van erfrecht staat:

  • of er een testament is;
  • of de overledene was getrouwd;
  • wie de erfgenamen zijn;
  • of er een executeur is;
  • of iemand gevolmachtigd is om de nalatenschap af te wikkelen;
  • of de wettelijke verdeling van toepassing is.

Wij zijn er voor u!

Onze familierechtadvocaten kunnen u verder adviseren over al deze onderwerpen en meer. Neem gerust contact op via ons telefoonnummer +31 (0)26 3522 888 of per mail familierecht@dekempenaer.nl en vraag naar Nynke de Jager, onze erfrechtspecialist.