Een distributeur die jarenlang voedings- en verzorgingsproducten van een bepaald bedrijf verkoopt, raakt zijn lidmaatschap kwijt omdat hij volgens het bedrijf het beloningssysteem manipuleert. Hij bestrijdt de beschuldigingen en eist herstel van de samenwerking én een schadevergoeding voor zijn misgelopen inkomsten. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam geeft het bedrijf echter gelijk.
Een man is sinds augustus 2020 zelfstandig distributeur van een internationaal bedrijf dat onder meer voedingsproducten verkoopt via een netwerk van onafhankelijke distributeurs. Binnen dit netwerk kunnen distributeurs niet alleen verdienen aan hun eigen verkopen, maar ook aan de verkopen van andere distributeurs die zij hebben aangebracht en begeleiden. Die worden downlines genoemd.
Manipulatie
De man heeft meerdere webshops en beheert daarnaast websites en online advertenties voor andere distributeurs binnen zijn netwerk, onder wie twee van zijn downlines. In 2024 bereikt hij een niveau binnen het distributiesysteem waarmee hij recht heeft op extra inkomsten uit de verkopen van deze andere distributeurs. Het bedrijf onderzoekt de activiteiten van de man en constateert opvallende patronen. Zo daalt zijn eigen verkoopvolume nadat twee nieuwe distributeurs zich bij zijn netwerk aansluiten, terwijl hun verkopen juist sterk toenemen. Het totale verkoopvolume blijft daarbij vrijwel gelijk. Ook worden bestellingen van verschillende distributeurs soms binnen dezelfde minuut geplaatst en blijken zij regelmatig dezelfde klanten en verzendadressen te hebben.
Bonussen
Volgens het bedrijf wijst dit erop dat de man de verkopen bewust over verschillende distributeurs verdeelt om hogere bonussen te ontvangen. Daarbij speelt mee dat hij de websites en Google-advertenties van de andere distributeurs beheert. Daarmee kan hij volgens het bedrijf beïnvloeden via welke webshop klanten hun bestellingen plaatsen. De man bestrijdt de beschuldigingen. Volgens hem is de verschuiving in verkopen een logisch gevolg van zijn wens om minder te werken, terwijl de andere distributeurs hun eigen klantenkring opbouwen.
Lidmaatschap beëindigd
Na gesprekken en onderzoek deelt het bedrijf in januari 2026 mee dat het lidmaatschap van de man per 7 juli 2026 wordt beëindigd. Volgens het bedrijf heeft hij verschillende gedragsregels overtreden, waaronder het verbod op manipulatie van het verkoop- en beloningssysteem. De man maakt bezwaar, maar het bedrijf houdt vast aan de beëindiging. Daarop stapt hij naar de voorzieningenrechter. Hij wil dat zijn lidmaatschap wordt hersteld en dat het bedrijf zijn misgelopen inkomsten vergoedt.
Zwaarwegende reden
De voorzieningenrechter stelt voorop dat de overeenkomst tussen het bedrijf en de distributeur een zogenoemde duurovereenkomst is. Zo'n overeenkomst kan in beginsel worden opgezegd. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen de eisen van redelijkheid en billijkheid echter meebrengen dat daarvoor een voldoende zwaarwegende reden nodig is, een bepaalde opzegtermijn in acht moet worden genomen of schadevergoeding moet worden aangeboden.
Hogere beloningen
Volgens de voorzieningenrechter heeft het bedrijf voldoende aannemelijk gemaakt dat de man zich met de bedrijfsvoering van andere distributeurs bemoeide op een manier die leidde tot hogere beloningen. Dat is in strijd met de gedragsregels van het bedrijf. De man heeft onvoldoende inzicht gegeven in zijn werkzaamheden voor de websites en advertentiecampagnes van de andere distributeurs om de verdenkingen weg te nemen. Bovendien was hij eerder getraind in de regels over manipulatie en heeft het bedrijf hem tijdens het onderzoek gelegenheid gegeven om te reageren.
Geen herstel en geen schadevergoeding
De voorzieningenrechter oordeelt dat het bedrijf een voldoende zwaarwegende reden had om de samenwerking te beëindigen. Ook heeft het bedrijf een opzegtermijn van zes maanden gehanteerd. Gezien de omstandigheden en de duur van de samenwerking is het volgens de rechter hoogst onwaarschijnlijk dat een bodemrechter de opzegging ongeldig zal vinden. De man krijgt zijn lidmaatschap daarom niet terug. Ook zijn vorderingen tot schadevergoeding wijst de rechter af.