Een bibliotheekboek lenen en vergeten terug te brengen. Het klinkt niet als een juridisch ingewikkelde kwestie. Toch kan zelfs zoiets eenvoudigs leiden tot vragen over consumentenrecht, algemene voorwaarden, verzuim en schadevergoeding. Dat blijkt uit een uitspraak van de kantonrechter van de rechtbank Midden-Nederland.
Een universiteitsbibliotheek leent een boek uit. De lener brengt het boek niet terug. De bibliotheek wil daarom € 150 aan vervangingskosten ontvangen en stapt naar de rechter. De lener verschijnt niet in de procedure. Toch wijst de kantonrechter de vordering niet zomaar toe.
Verzuim?
Volgens de rechter hebben de bibliotheek en de lener een bruikleenovereenkomst gesloten. Omdat de bibliotheek daarbij handelt in de uitoefening van haar beroep of bedrijf en de lener als consument, is bovendien sprake van een consumentenovereenkomst. Om schadevergoeding te kunnen vorderen, is alleen het niet terugbrengen van het boek niet voldoende. Eerst moet worden vastgesteld dat de lener in verzuim is. Daarvoor moet duidelijk zijn wanneer de afgesproken leentermijn is verstreken. Vervolgens moet de lener in beginsel schriftelijk zijn aangemaand om het boek alsnog binnen een redelijke termijn terug te brengen. Pas als ook die termijn verstrijkt, kan verzuim ontstaan. De bibliotheek heeft wel gevraagd om € 150 aan vervangingskosten te betalen, maar uit de stukken blijkt niet voldoende dat de lener daarvoor al in verzuim was met het terugbrengen van het boek.
Schade?
Schadevergoeding is bedoeld om de werkelijk geleden schade te compenseren. De bibliotheek moet daarom uitleggen welk financieel nadeel zij lijdt doordat het boek niet is teruggebracht. Dat hoeft niet automatisch € 150 te zijn. De rechter merkt daarbij op dat dezelfde bibliotheek in een andere zaak over een ander boek óók € 150 vordert. Mogelijk staat dit bedrag als vaste schadevergoeding in de algemene voorwaarden. Dat mag, maar dan moet onder meer duidelijk zijn dat die voorwaarden zijn overeengekomen en moet de rechter kunnen beoordelen of het beding standhoudt. De bibliotheek krijgt daarom eerst de gelegenheid om meer informatie aan te leveren. De rechter neemt nog geen definitieve beslissing.